Trong xây dựng và công nghiệp nặng, nhu cầu nâng hạ tải trọng lớn trên địa hình phức tạp ngày càng tăng. Không phải loại xe cẩu nào cũng đáp ứng được, đặc biệt ở nền đất yếu hay công trình quy mô lớn.
Xe cẩu xích (crawler crane) với hệ thống di chuyển bằng dải xích mang lại sự ổn định cao và khả năng nâng hàng trăm tấn, trở thành lựa chọn hàng đầu trong các dự án cầu đường, cảng biển, năng lượng và lắp đặt thiết bị nặng.
Nắm rõ cấu tạo, nguyên lý và ứng dụng xe cẩu xích sẽ giúp doanh nghiệp chọn đúng thiết bị. Với nhu cầu mua bán – thuê xe cẩu, CoMacPro là nền tảng kết nối uy tín giữa người mua và nhà cung cấp tại Việt Nam.
Đọc thêm:
- Xe cẩu: Tìm hiểu về cấu tạo và Nguyên lý hoạt động
- Phân loại các loại xe cẩu phổ biến trên thị trường
- Xe cẩu tự hành: Cấu tạo và xu hướng sử dụng tại Việt Nam
- Tìm hiểu về xe cẩu lốp: Cấu tạo và Phân loại
I. Xe cẩu xích là gì?
Xe cẩu xích (Crawler Crane) là loại cần cẩu di động sử dụng hệ thống di chuyển bằng dải xích thép thay vì bánh lốp. Thiết kế này giúp xe có thể vận hành ổn định trên nhiều loại địa hình, kể cả đất mềm, bùn hoặc cát – nơi các dòng cẩu bánh lốp khó tiếp cận.
Điểm nổi bật của xe cẩu xích là tải trọng nâng lớn, từ vài chục đến hàng trăm tấn, thậm chí có những model siêu trọng vượt 1.000 tấn. Nhờ đó, chúng được sử dụng phổ biến trong các dự án hạ tầng, lắp đặt kết cấu thép, turbine gió, giàn khoan và công trình công nghiệp quy mô lớn.
So với xe cẩu bánh lốp, crawler crane di chuyển chậm và khó vận chuyển đường dài, nhưng lại có ưu thế vượt trội về sức nâng, độ ổn định và khả năng làm việc trên nền đất yếu.
II. Phân loại xe cẩu xích
Xe cẩu xích trên thị trường hiện nay rất đa dạng. Có thể phân loại theo một số tiêu chí chính sau:
1. Theo tải trọng
- Xe cẩu xích hạng nhẹ (dưới 50 tấn): thường gọi là cẩu xích mini, dùng trong không gian hẹp hoặc công trình vừa và nhỏ.
- Xe cẩu xích hạng trung (50 – 300 tấn): phổ biến trong xây dựng dân dụng, công nghiệp và hạ tầng.
- Xe cẩu xích hạng nặng (trên 300 tấn): phục vụ các dự án lớn như cầu đường, cảng biển, năng lượng gió, dầu khí.
2. Theo cấu hình cần
- Cần ống lồng (Telescopic boom): nhiều đoạn cần lồng vào nhau, dễ điều chỉnh chiều dài, phù hợp với công trình có không gian hạn chế.
- Cần giàn (Lattice boom): dạng khung giàn thép lắp ghép, trọng lượng nhẹ, có thể vươn rất xa và nâng tải trọng cực lớn.
3. Theo quy mô ứng dụng
- Xe cẩu xích mini: nhỏ gọn, di chuyển linh hoạt trong khu vực chật hẹp.
- Xe cẩu xích hạng trung: đa năng, phục vụ nhiều loại công trình khác nhau.
- Xe cẩu xích siêu trọng: chỉ xuất hiện trong các dự án đặc biệt, có khả năng nâng hàng nghìn tấn.
III. Cấu tạo cơ bản của xe cẩu xích
Xe cẩu xích được thiết kế với nhiều bộ phận quan trọng, phối hợp nhịp nhàng để đảm bảo khả năng nâng hạ an toàn và hiệu quả. Các thành phần chính gồm:
1. Hệ thống di chuyển bằng xích
Thay cho bánh lốp, xe sử dụng dải xích thép, được dẫn động trên 2 động cơ độc lập của xe, giúp phân bổ tải trọng đều xuống mặt đất, tăng độ ổn định và giảm nguy cơ lún sụt khi làm việc ở địa hình yếu.
Để bảo vệ hệ thống xích, trong quá trình vận hành cần luôn sử dụng tấm lót khi cẩu di chuyển và làm việc. Việc bánh xích vận hành cần đảm bảo sự cân bằng cẩu không bị nghiêng đổ hay sụt lún.
2. Khung thân và mâm quay
Tương tự các mẫu xe cẩu khác, khung của xe cẩu bánh xích là bộ phận chịu tải toàn bộ trọng lượng cẩu và hàng nâng và các lực tác động trong suốt quá trình vận hành.
Bộ phận mâm quay hay còn được gọi là bàn xoay, bộ phận xoay là thành phần quan trọng cho phép cần cẩu xoay 360° quanh trục thẳng đứng, tăng tính linh hoạt khi thao tác. Người điều khiển xe hoàn toàn có thể thực hiện hoạt động nâng và di chuyển tải trọng ở nhiều góc độ khác nhau mà không cần phải di chuyển toàn bộ xe cẩu bánh xích.
3. Cần cẩu (Boom) & Mỏ cẩu
Có 2 loại cần cẩu thông dụng:
- Cần giàn (lattice boom): nhẹ, dễ tháo lắp, thích hợp với tải trọng và chiều cao lớn.
- Cần ống lồng (telescopic boom): điều chỉnh linh hoạt độ dài, phù hợp công trình chật hẹp.
Cầu cẩu xe cẩu xích gồm có phần cần chính và cần phụ. Dựa theo nhu cầu sử dụng của từng công trình, người vận hành có thể sử dụng một hoặc dùng song song cả hai bộ phận này.
Hệ thống cần cẩu được liên kết chặt chẽ với nhau nhờ các chốt và hoạt động nhờ hệ thống cáp cần, cáp cương, giá đỡ,… Việc lắp đặt cần phụ cho xe cẩu bánh xích cũng đơn giản và nhanh chóng hơn nhiều so với xe cẩu bánh lốp.
Gắn liền với cầu cẩu là bộ phận mỏ cẩu với công dụng móc và treo hàng hóa trong quá trình vận chuyển. Linh kiện này hoạt động nhờ hệ thống của bulli và cáp cẩu.
4. Hệ thống đối trọng (Counterweight)
Bộ phận đối trọng được lắp phía sau, có vai trò cân bằng tải trọng đồng thời tạo ra sự chắc chắn và ổn định trong quá trình xe cẩu bánh xích vận hành. Tuỳ theo yêu cầu của người dùng, đối trọng có thể tách rời và lắp đặt lại.
Khối lượng đối trọng có thể thay đổi tùy theo nhu cầu thi công.
5. Hệ thống cáp và ròng rọc
Bao gồm cáp thép, tang cuốn, puly… đảm bảo truyền lực nâng hạ an toàn, giảm ma sát và tối ưu lực kéo.
6. Cabin điều khiển
Cabin điều khiển là vị trí người vận hành thực hiện các thao tác. Đây cũng là vị trí thoải mái nhất với trang bị bảng điều khiển, màn hình hiển thị và các hệ thống hỗ trợ an toàn, cho phép người vận hành kiểm soát chính xác mọi thao tác.
7. Hệ thống thủy lực
Cung cấp lực mạnh và ổn định cho các hoạt động nâng, hạ, xoay cần. Đây là bộ phận quyết định đến hiệu suất và độ an toàn của cẩu xích.
VI. Ưu – nhược điểm của xe cẩu xích
1. Ưu điểm
- Sức nâng cực lớn: có thể xử lý tải trọng từ vài chục đến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tấn.
- Độ ổn định cao: nhờ hệ thống di chuyển bằng xích, phân bổ áp lực đều, hạn chế lún sụt trên nền đất yếu.
- Khả năng làm việc đa dạng: phù hợp cho dự án hạ tầng, cầu đường, năng lượng gió, công nghiệp nặng.
- Tính linh hoạt của cần cẩu: cần giàn có thể lắp ghép theo chiều dài khác nhau, đáp ứng nhiều tình huống thi công.
2. Nhược điểm
- Kích thước lớn, khó vận chuyển: thường phải tháo rời để di chuyển bằng xe moóc chuyên dụng.
- Tốc độ di chuyển chậm: không phù hợp với công trình cần tính cơ động cao.
- Chi phí đầu tư và vận hành cao: bao gồm giá mua, bảo dưỡng, nhân sự vận hành chuyên môn.
- Yêu cầu mặt bằng rộng: để lắp đặt, xoay cần và vận hành an toàn.
VII. So sánh xe cẩu xích và xe cẩu bánh lốp
Xe cẩu xích và xe cẩu bánh lốp đều là thiết bị nâng hạ quan trọng, nhưng chúng có đặc điểm khác nhau tùy theo nhu cầu sử dụng.
1. So sánh theo các tiêu chí
| Tiêu chí | Xe cẩu xích (Crawler Crane) | Xe cẩu bánh lốp (Mobile Crane) |
| Tải trọng | Rất lớn (từ vài chục đến hàng nghìn tấn) | Trung bình – lớn (thường dưới 500 tấn) |
| Khả năng di chuyển | Di chuyển chậm, khó vận chuyển xa, cần tháo rời khi di dời | Cơ động, chạy được trên đường bộ, di chuyển nhanh giữa các công trình |
| Phạm vi ứng dụng | Công trình quy mô lớn, nền đất yếu: cầu đường, cảng biển, năng lượng gió, công nghiệp nặng | Công trình dân dụng, đô thị, dự án vừa và nhỏ cần tính linh hoạt cao |
| Chi phí | Đầu tư và vận hành cao, đòi hỏi mặt bằng rộng | Chi phí thấp hơn, dễ thuê và bảo dưỡng |
2. Gợi ý lựa chọn
Nên dùng xe cẩu xích khi dự án cần nâng tải trọng cực lớn, thi công trên nền đất yếu hoặc yêu cầu độ ổn định cao, ví dụ như lắp đặt turbine gió, giàn khoan, cầu đường và nhà máy công nghiệp nặng.
Nên dùng xe cẩu bánh lốp khi công trình cần sự linh hoạt, di chuyển liên tục giữa nhiều điểm hoặc thi công trong khu vực đô thị chật hẹp, như xây dựng dân dụng, lắp đặt thiết bị vừa và nhỏ, hoặc công trình tạm.
VIII. Ứng dụng & Xu hướng sử dụng xe cẩu xích tại Việt Nam
1. Ứng dụng thực tế
Xe cẩu xích giữ vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực:
- Xây dựng hạ tầng: thi công cầu, đường, công trình công nghiệp quy mô lớn.
- Năng lượng: lắp đặt turbine gió, thiết bị nhà máy điện.
- Cảng biển & logistics: bốc dỡ container, hàng siêu trường – siêu trọng.
- Dầu khí & công nghiệp nặng: lắp đặt giàn khoan, kết cấu thép, bồn bể.
Nhờ tải trọng lớn và độ ổn định cao, xe cẩu xích là lựa chọn không thể thiếu ở các dự án cần sức nâng và tầm vươn vượt trội.
2. Xu hướng sử dụng tại Việt Nam
Trong những năm gần đây, nhu cầu xe cẩu xích tại Việt Nam tăng nhanh, đặc biệt ở các dự án hạ tầng giao thông, cảng biển và năng lượng tái tạo. Các nhà thầu lớn ưu tiên đầu tư hoặc thuê cẩu xích hạng nặng để đáp ứng yêu cầu thi công.
Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc mua mới gặp khó khăn do chi phí cao, nên xu hướng phổ biến là thuê xe cẩu xích hoặc mua xe đã qua sử dụng từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Điều này giúp giảm áp lực vốn đầu tư nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả thi công.
Thị trường hiện khá sôi động, với nhiều dòng xe cẩu xích từ các thương hiệu quốc tế như Hitachi, Kobelco, Sany, Komatsu,… Cùng với đó, sự xuất hiện của các sàn thương mại điện tử chuyên ngành như CoMacPro đang giúp kết nối nhanh chóng giữa người mua, người bán và đơn vị cho thuê, mang lại sự minh bạch và tối ưu chi phí cho doanh nghiệp.
Hy vọng bài viết trên đây của Comacpro đã giúp bạn hiểu hơn về cấu tạo của xe cẩu xích. Để tìm hiểu kỹ hơn về loại xe chuyên dụng này, quý khách vui lòng liên hệ với chúng tôi tại đây.
Nền tảng mua bán thiết bị lớn nhất Việt Nam – Comacpro
Trụ sở chính: Tòa nhà ACCI, 210 Lê Trọng Tấn, Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội
Hotline: 0865 1515 06
Email: cskh@comacpro.com
Website: https://comacpro.com/
